Skip to main content
TIN TỨC – SỰ KIỆN

Ổ cứng SSD là gì? Khi nào nên sử dụng SSD

Biên tập Nguyễn Tiến
23/10/2023
9000

Ổ cứng SSD (Solid State Drive) đã thay đổi cách chúng ta lưu trữ và truy cập dữ liệu trên máy tính. Được coi là một trong những đột phá lớn trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu, ổ cứng SSD không chỉ mang lại tốc độ nhanh hơn mà còn cách khai thác dữ liệu hiệu quả hơn. Bài viết này sẽ giới thiệu về ổ cứng SSD là gì?, cách hoạt động của nó và lý do tại sao nó đã trở thành một công nghệ quan trọng trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu và máy tính cá nhân.

Ổ cứng SSD là gì?

Khái niệm

Ổ cứng SSD (Solid State Drive) là một thiết bị lưu trữ dữ liệu điện tử không sử dụng bất kỳ bộ phận cơ học nào như ổ cứng cơ học (HDD) truyền thống. Thay vì sử dụng đĩa cứng quay để lưu trữ và truy xuất dữ liệu, SSD sử dụng bộ nhớ flash NAND (kiểu bộ nhớ không bay hơi) để lưu trữ thông tin. Điều này có nghĩa là không có bất kỳ bộ phận cơ học nào di chuyển trong ổ cứng SSD, do đó, nó hoạt động nhanh hơn, bền hơn và ít nhiệt độ hơn so với HDD.

Ổ cứng SSD có thể có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau, từ ổ SSD dạng 2.5 inch tương tự với ổ HDD, đến các loại ổ M.2 và nguyên khối (nguyên khối) dành cho máy tính xách tay. Điều quan trọng là SSD đang trở thành một phần quan trọng trong việc cải thiện hiệu suất và tốc độ của máy tính cá nhân và các thiết bị di động.

Ổ cứng SSD là gì?
Hình ảnh ổ cứng SSD 128gb-256gb và 512gb

Nguyên lý hoạt động

Nguyên lý hoạt động của ổ cứng SSD (Solid State Drive) dựa trên việc sử dụng bộ nhớ flash NAND (kiểu bộ nhớ không bay hơi) để lưu trữ dữ liệu. Dữ liệu được lưu trữ trong các ô nhớ flash NAND dưới dạng các cell (ô nhớ) điện tử. Dữ liệu có thể được ghi vào hoặc đọc từ các cell này bằng cách thay đổi trạng thái điện tử của chúng.

Hình ảnh mô tả thành phần ổ cứng SSD
Hình ảnh mô tả thành phần ổ cứng SSD

Dưới đây là nguyên lý hoạt động cơ bản của ổ cứng SSD:

  • Cell NAND: Mỗi ổ cứng SSD bao gồm hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn cell NAND. Mỗi cell này có thể lưu trữ một lượng dữ liệu cố định, thường là một bit (Single-Level Cell – SLC) hoặc hai bit (Multi-Level Cell – MLC). Các loại SSD tiên tiến hơn có thể sử dụng cảnh biến (TLC) hoặc một số loại cộng tác (QLC) để lưu trữ nhiều dữ liệu hơn trong mỗi cell.
  • Nguyên tắc lưu trữ: Trạng thái của mỗi cell NAND có thể thay đổi giữa hai trạng thái chính – trạng thái “0” và trạng thái “1”. Khi dữ liệu được ghi vào một cell, trạng thái điện tử của cell sẽ thay đổi, đại diện cho dữ liệu “0” hoặc “1”. Dữ liệu được lưu trữ dưới dạng các dòng bit, và nó có thể được truy cập bằng cách đọc trạng thái của các cell.
  • Controller: Mỗi SSD đi kèm với một bộ điều khiển (controller) chịu trách nhiệm quản lý việc ghi và đọc dữ liệu vào và ra khỏi các cell NAND. Bộ điều khiển quản lý việc tránh việc ghi lại dữ liệu vào cùng một cell quá nhiều lần (để kéo dài tuổi thọ của SSD) và thực hiện các thao tác dự phòng để đảm bảo an toàn dữ liệu.
  • Caching: Một số SSD có bộ nhớ đệm (cache) để tăng tốc độ đọc và ghi dữ liệu. Cache này thường là RAM DDR, và nó giúp tối ưu hóa hiệu suất tổng thể của SSD.

Ưu điểm của ổ cứng SSD

Ổ cứng SSD (Solid State Drive) có nhiều ưu điểm so với ổ cứng cơ học (HDD), làm cho chúng trở thành một lựa chọn phổ biến trong việc lưu trữ dữ liệu và nâng cấp máy tính. Dưới đây là một số ưu điểm quan trọng của ổ cứng SSD:

  • Tốc độ: SSD nhanh hơn rất nhiều so với HDD. Với thời gian truy cập và tốc độ đọc/ghi dữ liệu nhanh chóng, máy tính hoạt động nhanh hơn và ứng dụng mở nhanh hơn.
  • Không có bộ phận cơ học: SSD không có bộ phận cơ học như đĩa quay trong HDD. Điều này làm giảm nguy cơ hỏng hóc do va chạm hoặc rung động và tạo ra một máy tính yên tĩnh hơn.
  • Tiết kiệm điện năng: SSD tiêu thụ ít điện năng hơn so với HDD, giúp kéo dài thời gian sử dụng pin của laptop và giảm tiền điện cho máy tính để bàn.
  • Kích thước nhỏ gọn: SSD thường nhỏ gọn và nhẹ, dễ dàng lắp đặt trong các thiết bị di động, ultrabooks và máy tính siêu mỏng.
  • Kháng sốc: Vì không có bộ phận quay, SSD chịu được va đập và sốc tốt hơn, giảm nguy cơ mất dữ liệu do rơi rớt.
  • Tính ổn định và bền bỉ: SSD không có các vấn đề cơ học như quá trình đọng từ trong ổ cứng, làm cho chúng có tuổi thọ dài hơn.
  • Không có tiếng ồn: SSD hoạt động hoàn toàn yên tĩnh, không tạo ra tiếng ồn từ việc quay đĩa hoặc đầu đọc/ghi di chuyển, giúp máy tính trở nên yên bình.
  • Khởi động nhanh và tắt nhanh: Hệ điều hành và ứng dụng khởi động nhanh hơn trên SSD, và máy tính tắt nhanh hơn.
  • Không phát ra nhiệt độ: SSD không tạo ra nhiệt độ như ổ cứng HDD, giúp làm mát máy tính hiệu quả hơn.
  • Dễ dàng nâng cấp: Thay thế ổ cứng HDD bằng SSD là một cách dễ dàng để nâng cấp hiệu suất máy tính.
Trên tay ổ cứng SSD
Trên tay ổ cứng SSD

Nhược điểm của ổ cứng SSD

Mặc dù ổ cứng SSD có nhiều ưu điểm, nhưng cũng tồn tại một số nhược điểm:

  • Giá cả đắt đỏ: SSD thường đắt hơn so với HDD theo dung lượng tương đương. Điều này làm cho việc lựa chọn ổ cứng SSD trong trường hợp bạn cần lưu trữ lớn gặp khó khăn.
  • Dung lượng hạn chế: SSD thường có dung lượng nhỏ hơn so với HDD trong cùng một tầm giá. Một ổ cứng HDD có thể cung cấp dung lượng lớn hơn để lưu trữ dữ liệu.
  • Tuổi thọ có hạn: Mỗi ô trạng thái rắn trong ổ cứng SSD có giới hạn số lần ghi dữ liệu. Điều này đồng nghĩa với việc sử dụng không cẩn thận có thể làm giảm tuổi thọ của SSD.
  • Khả năng thu gom dữ liệu hạn chế: Khi ổ cứng SSD bị hỏng, khả năng thu gom dữ liệu có thể khó khăn hơn so với HDD. Dữ liệu trong SSD thường không thể khôi phục khi bị hỏng.
  • Hiệu suất giảm đi sau thời gian: SSD có thể trải qua hiện tượng giảm hiệu suất sau một thời gian sử dụng. Tốc độ đọc/ghi dữ liệu có thể giảm dần theo thời gian.
  • Dung lượng không mở rộng dễ dàng: Một số máy tính xách tay có ổ cứng SSD gắn cố định, và việc mở rộng dung lượng có thể gặp khó khăn hoặc đắt đỏ.
  • Khó khăn trong việc xóa dữ liệu hoàn toàn: Trong một số trường hợp, việc xóa dữ liệu hoàn toàn trên SSD có thể gặp khó khăn hơn so với HDD.
  • Khả năng tự bảo vệ hạn chế: SSD không có khả năng tự bảo vệ dữ liệu trước những rủi ro như từ đánh cắp dữ liệu.

Cách kiểm tra ổ cứng SSD

Để kiểm tra máy tính của bạn đang chạy HDD hay SSD chúng ta làm như sau:

Bước 1: nhập từ khóa “optimize drives” vào thanh tìm kiếm > Chọn Defragment and Optimize drives.

Bước 2: Cửa sổ Optimize drives hiện lên bạn kiểm tra ở cột Media type (Soid state drive là SSD, Hask disk drive là HDD).

 

Ở trên đều là 2 ổ cứng SSD
Ở trên đều là 2 ổ cứng SSD

So sánh SSD và HDD

SSD HDD
Tốc độ đọc/ ghi Nhanh (cao nhất có thể lên đến 3500MB/s) Chậm (dưới 100MB/s)
Tiếng ồn Không tạo ra tiếng ồn Có tiếng ồn vì sử dụng cơ chế cơ học để lưu trữ dữ liệu
Độ bền SSD có độ bền cao hơn HDD có độ bền thấp hơn và dễ bị tác động của ngoại lực
Nhiệt độ Có thể chịu được nhiệt hoạt động độ từ 0 -70 độ C Có thể chịu được nhiệt độ hoạt động từ 5 – 55 độ C
Sự phân mảnh Không làm ảnh hưởng đến tốc độ đọc/ ghi của ổ cứng. Làm ảnh hưởng đến tốc độ đọc/ ghi của ổ cứng.
Giá thành Giá thành cao hơn khi cùng dung lượng với HDD Giá thành thấp hơn khi cùng dung lượng với SSD

Các loại ổ cứng SSD phổ biến

SSD 2.5 SATA

Có cùng kích thước và chuẩn cắm đối với HDD trên laptop, được bán với giá cả phải chăng và phù hợp với hầu hết mọi người.

SSD m (mSATA và mPCle)

Khi nghe đến cái tên này thì bạn chắc cũng đã định hình được đây là loại ổ cứng được thiết kế nhỏ gọn, sử dụng cổng SATA thu nhỏ để kết nối và thường được tìm thấy trên các dòng laptop nhỏ gọn.

Điểm cần lưu ý là tuy bề ngoài, cổng mSATA có vẻ giống như cổng mPCIe nhưng xét về mặt điện tử và truyền tải dữ liệu thì chúng không bắt buộc phải giống nhau. Do đó, nếu máy tính của bạn muốn lắp đặt các ổ cứng SSD mSATA thì bắt buộc máy cũng phải có chip điều khiển mSATA chứ không thể xài chip của PCI Express được.

SSD M.2 (M.2 SATA và M.2 PCle)

Được ra đời vào khoảng tháng 8 năm 2004 với giao diện hoàn toàn khác với các SSD thông thường, kích thước nhỏ gọn, tốc độ xử lý dữ liệu nhanh (khoảng 550MB/s cho M.2 SATA, 3500MB/s cho M.2 PCle) và là tiêu chuẩn của hầu hết các laptop hiện nay. Laptop có ổ cứng SSD đang được tin dùng và ưu tiên lựa chọn.

Khi nào nên sử dụng ổ cứng SSD

Hiện nay, giá cả của SSD không còn quá đắt đỏ như trước, nên nếu bạn có điều kiện, chúng tôi khuyên nên sử dụng SSD trong mọi trường hợp. Sự thực đã chứng minh rằng có sự khác biệt rất đáng kể về tốc độ giữa máy tính sử dụng SSD và máy tính dùng HDD. Chẳng hạn, thời gian khởi động máy của chiếc ASUS Vivobook X507 được trang bị SSD chỉ cần khoảng 10-15 giây, trong khi sử dụng HDD thì mất từ 50-70 giây để máy hoàn thành quá trình khởi động.

Ngoài ra, SSD còn mang lại nhiều ưu điểm khác như tiết kiệm năng lượng, độ tin cậy cao, và tuổi thọ dài hơn. Vì vậy, việc nâng cấp hoặc chọn mua máy tính được trang bị SSD sẽ đem lại trải nghiệm sử dụng máy tính tốt hơn và hiệu suất làm việc cao hơn.

Các điểm lưu ý khi chọn mua ổ cứng SSD

Chuẩn kết nối trên máy tính của bạn

Đây là điều hay bị nhầm lẫn nhất đối với những người muốn nâng cấp SSD. Chúng ta không thể dùng SSD chuẩn M.2 khi máy tính của bạn chỉ có chuẩn kết nối 2.5.

Dung lượng lưu trữ

Lựa chọn dung lượng sử dụng phù hợp với nhu cầu bản thân để tối ưu chi phí
Lựa chọn dung lượng sử dụng phù hợp với nhu cầu bản thân để tối ưu chi phí

Đối với những máy tính chỉ có thể lắp 1 ổ cứng thì đây là vấn để khá quan trọng vì nó có thể gây khó chịu cho bạn khi lỡ chọn nhầm đấy nhé. Hiện tại trên thị trường, ổ cứng SSD đang có các dung lượng: 128 GB, 256 GB, 512 GB và 1 TB.

Thiết kế

Bạn không cần quan trọng quá vấn đề này vì hầu hết SSD hiện nay được thiết kế khá giống nhau và thường được lắp vào rất sâu trong máy nên ta rất khó để nhìn thấy chúng.

Độ bền và tốc độ

SDD có rất nhiều loại tùy theo giá thành mà tốc độ cũng khác nhau, vì thế trước khi mua bạn cần phải đọc kỹ thông số của từng loại để biết rõ hơn nhằm tránh phải những sai sót không đáng có.

Giá thành sản phẩm

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều được bán với giá cả đa dạng và tùy thuộc vào điều kiện tài chính của bạn mà lựa chọn.

Hãng SSD uy tín

Hình ảnh logo các hãng SSD uy tín
Hình ảnh logo các hãng SSD uy tín

Ta có thể tham khảo một số hãng sản xuất SSD quen thuộc với mọi người như: Intel, Samsung, Sandisk, Kingston,… Tuy nhiên bạn cũng có thể chọn một hãng SSD mới để thử nếu chính sách bảo hành và giá thành tốt hơn.

Kết luận

Ổ cứng SSD là một thành tựu công nghệ mang lại sự đột phá trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu, với tốc độ nhanh hơn, độ tin cậy cao hơn, và tiết kiệm năng lượng. Có nhiều loại SSD khác nhau, bao gồm SATA SSD, NVMe SSD, và SSD M.2, mỗi loại đều có những ưu điểm riêng.

Nên sử dụng SSD trong các trường hợp mà bạn cần tối ưu hóa hiệu suất làm việc, tăng tốc quá trình khởi động máy tính, hay cải thiện thời gian đọc/ghi dữ liệu. SSD cũng phù hợp cho các thiết bị di động như laptop và máy tính bảng. Trong bất kỳ tình huống nào, sử dụng ổ cứng SSD sẽ giúp bạn trải nghiệm một máy tính hoạt động nhanh chóng và mượt mà hơn, nâng cao hiệu suất và tiện ích trong công việc và giải trí hàng ngày.

huytien

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *